Sprawozdanie BDO – kto ma obowiązek i jak je złożyć?
Gospodarka odpadami medycznymi jest w Polsce ściśle uregulowana przez przepisy prawa. Istotnym elementem w tym procesie jest sprawozdawczość odpadowa w systemie BDO, czyli elektronicznej bazie danych gromadzącej informacje dotyczące zarządzania odpadami. Raportowanie do BDO dotyczy m.in. podmiotów wytwarzających odpady medyczne lub weterynaryjne.
Sprawozdanie BDO to roczny obowiązek przedsiębiorców wpisanych do rejestru BDO, którzy w danym roku prowadzili ewidencję odpadów. Dokument ten należy złożyć w systemie BDO do 15 marca za rok poprzedni.
W artykule wyjaśniamy, kto ma obowiązek złożenia sprawozdania, jakie dane są wymagane oraz jak przygotować dokument zgodnie z aktualnymi przepisami obowiązującymi w 2026 roku.
Czym jest BDO i kto musi składać sprawozdanie?
Działający od stycznia 2018 roku system BDO (baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami) zbiera i przetwarza dane dotyczące wytwarzania, sortowania, magazynowania, odbioru, transportu i utylizacji odpadów. Pozwala to upoważnionym organom na monitorowanie i optymalizację gospodarki odpadami oraz walkę z nieprawidłowościami w tym sektorze. Szczególną kategorię stanowią zakaźne albo niebezpieczne odpady medyczne. Nieodpowiednie postępowanie z nimi może stwarzać poważne zagrożenie dla ludzi i środowiska. Dlatego zasady utylizacji odpadów medycznych zostały ściśle określone i musi to znaleźć odzwierciedlenie w sposobie ich ewidencjonowania.
Przepisy dotyczące odpadów medycznych określa ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Przestrzegać ich muszą zakłady opieki zdrowotnej, prywatne gabinety lekarskie, apteki, laboratoria medyczne, domy pomocy społecznej, salony kosmetyczne i fryzjerskie, studia tatuażu, a także przychodnie weterynaryjne. Tym samym podmioty te zobowiązane są wpisać się do rejestru BDO (o ile wytwarzają odpady objęte obowiązkiem ewidencji i nie korzystają ze zwolnień), gdzie – oprócz prowadzenia bieżącej ewidencji – mają ujmować rozliczenie odpadów medycznych w sprawozdaniach rocznych.
Kto nie musi składać sprawozdania BDO?
Nie każdy przedsiębiorca ma obowiązek składania rocznego sprawozdania w systemie BDO. Obowiązek ten dotyczy wyłącznie podmiotów wpisanych do rejestru BDO, które w danym roku prowadziły ewidencję odpadów i nie korzystały ze zwolnień ustawowych.
Sprawozdania nie muszą składać w szczególności:
- podmioty, które nie są wpisane do rejestru BDO, ponieważ nie prowadzą działalności objętej obowiązkiem rejestracyjnym,
- przedsiębiorcy zwolnieni z obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów,
- firmy, które nie były objęte obowiązkiem prowadzenia ewidencji odpadów w danym roku,
- podmioty, które wytwarzają wyłącznie odpady komunalne powstające w związku z codziennym funkcjonowaniem biura.
Kluczowe znaczenie ma więc nie sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej, lecz to, czy w jej ramach powstają odpady objęte obowiązkiem ewidencji w systemie BDO. W razie wątpliwości warto przeanalizować zakres działalności oraz rodzaj wytwarzanych odpadów, aby uniknąć zarówno niepotrzebnego składania sprawozdania, jak i pominięcia ustawowego obowiązku.
Jakie informacje muszą znaleźć się w rocznym sprawozdaniu BDO?
Sprawozdanie BDO to dokument elektroniczny, który placówki medyczne kierują do marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce wytwarzania odpadów. W dokumencie należy umieścić takie dane, jak:
- rok sprawozdawczy,
- numer rejestrowy BDO,
- dane adresowe i NIP firmy,
- kod PKD odpowiedni do obszaru działalności,
- informację, do której kategorii przedsiębiorców należy dany podmiot (placówki medyczne są zwykle wytwórcami odpadów).
Sprawozdanie odpadowe za 2025 rok składa się z kilkunastu działów i kilkudziesięciu tabel, które należy wypełnić w oparciu o prowadzoną w roku ubiegłym ewidencję. Składają się na nią Karty Ewidencji Odpadów (KEO – wystawiane na bieżąco w związku z wytwarzaniem odpadów) oraz Karty Przekazania Odpadów (KPO – tworzone w chwili przekazania odpadów firmie, która zajmuje się ich transportem i utylizacją). Niestety, jak na razie dane te nie zaciągają się automatycznie z systemu BDO do rocznego sprawozdania z gospodarowania odpadami, co oznacza, że należy wpisać je samodzielnie.
W raporcie muszą znaleźć się m.in. informacje o:
- rodzaju wytworzonych odpadów (wraz z ich kodami zawartymi w rozporządzeniu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów),
- łącznej masie wytworzonych odpadów danego rodzaju,
- sposobie gospodarowania tymi odpadami – w zależności od profilu firmy mogą to być dane dotyczące instalacji i urządzeń służących do przetwarzania odpadów albo dane na temat współpracy z firmą zewnętrzną.
Szczegółowe wytyczne dotyczące rocznego sprawozdania z gospodarowania odpadami przedsiębiorca może znaleźć na swoim koncie BDO.
Jakie są terminy składania sprawozdań odpadowych i konsekwencje ich niezłożenia?
Sprawozdanie BDO podsumowujące miniony rok kalendarzowy należy złożyć do 15 marca roku bieżącego. Jeżeli 15 marca przypada na dzień wolny od pracy, termin ulega przesunięciu na pierwszy dzień roboczy. Może się zdarzyć, że w związku pewnymi nieprawidłowościami dany podmiot zostanie wezwany do korekty sprawozdania, co wiąże się z obowiązkiem złożenia jej w wyznaczonym przez urząd terminie. Niedotrzymanie wyżej wymienionych terminów zostanie uznane za niewypełnienie ustawowego obowiązku w zakresie BDO.
Za brak raportowania odpadów w BDO, prowadzenie ewidencji w sposób nieterminowy lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym, grożą administracyjne kary pieniężne do 1 miliona złotych, w przypadkach określonych ustawą, w szczególności przy poważnych naruszeniach obowiązków ewidencyjnych. Dodatkowo niezłożenie rocznego sprawozdania BDO podlega ustawowej karze grzywny w kwocie do 5000 zł. Konsekwencją nieprzestrzegania przepisów dotyczących ewidencjonowania odpadów medycznych może być także utrata licencji na prowadzenie działalności, w przypadku działalności wymagającej odrębnych zezwoleń administracyjnych.
Sprawozdawczość odpadowa w systemie BDO wymaga od przedsiębiorców czasu i systematyczności. Problemem jest także fakt, że zakres danych może ulegać zmianom w związku z nowelizacjami przepisów. Aby uniknąć trudności związanych z ewidencjonowaniem odpadów oraz ryzyka wysokich sankcji za błędy czy niedopatrzenia, formalności dotyczące gospodarowania odpadami medycznymi warto powierzyć firmie specjalizującej się w tym zakresie. Jedną z nich jest TPO. Oferujemy kompleksową usługę odbioru, transportu i utylizacji odpadów medycznych, a także prowadzenia pełnej ewidencji i sprawozdań odpadowych w BDO.
