Lodówka na odpady medyczne – wymagania i temperatura przechowywania
Placówki medyczne, gabinety weterynaryjne, salony beauty wykonujące zabiegi inwazyjne oraz inne podmioty wytwarzające odpady medyczne bardzo często korzystają z urządzeń chłodniczych. Powód jest prosty – obniżenie temperatury wydłuża dopuszczalny czas magazynowania odpadów.
Jednak lodówka na odpady medyczne musi spełniać określone wymagania prawne. Nie każda chłodziarka nadaje się do tego celu.
Temperatura w lodówce na odpady medyczne
Kluczowe znaczenie ma kod odpadu. Zgodnie z obowiązującymi przepisami:
1. Odpady o kodach 18 01 02* i 18 02 02*
Wstępne magazynowanie odbywa się wyłącznie w temperaturze do 10°C, a czas przechowywania nie może przekroczyć 72 godzin. Są to m.in. części ciała, organy oraz zakaźne odpady weterynaryjne.
2. Odpady o kodach 18 01 03*, 18 01 06*, 18 01 08*, 18 01 10*, 18 02 05*, 18 02 07*, 18 01 82*
Magazynowanie odbywa się w temperaturze:
- do 18°C – maksymalnie 72 godziny
- do 10°C – maksymalnie 30 dni
To właśnie w tej grupie lodówka daje realną korzyść organizacyjną, ponieważ pozwala wydłużyć okres przechowywania do 30 dni.
3. Odpady inne niż niebezpieczne (kody z grupy 18 bez gwiazdki)
Mogą być magazynowane do 30 dni, o ile pozwalają na to ich właściwości.
4. Wysoce zakaźne odpady medyczne
W przypadku odpadów zawierających czynniki chorobotwórcze kategorii A (ADR) czas przechowywania w miejscu powstawania nie może przekroczyć 24 godzin. Tu lodówka nie wydłuża okresu magazynowania ponad ten limit.
Lodówka na odpady medyczne – wymagania techniczne
Przepisy rozróżniają dwa typy urządzeń:
Stacjonarne urządzenie chłodnicze
Musi:
- być zabezpieczone przed dostępem osób nieupoważnionych,
- mieć powierzchnie gładkie, łatwo zmywalne i umożliwiające dezynfekcję,
- być zabezpieczone przed dostępem owadów i gryzoni,
- posiadać termometr do pomiaru temperatury,
- umożliwiać szczelne zamknięcie,
- posiadać przedsionek przed wejściem,
- umożliwiać otwarcie drzwi od wewnątrz.
To rozwiązanie stosowane głównie w większych podmiotach leczniczych.
Przenośne urządzenie chłodnicze
Musi:
- mieć wnętrze wykonane z materiałów gładkich i zmywalnych,
- być zabezpieczone przed dostępem osób nieupoważnionych,
- być wyposażone w termometr,
- zapewniać szczelność i brak wycieków.
To rozwiązanie często stosowane w mniejszych gabinetach.
Czy można używać zwykłej lodówki?
To jedno z najczęstszych pytań. Zwykła lodówka gastronomiczna lub domowa nie zawsze spełnia wymagania, szczególnie w zakresie:
- zabezpieczenia przed dostępem osób trzecich,
- odporności materiałów na dezynfekcję,
- organizacji przestrzeni magazynowej.
Dodatkowo lodówka:
- nie może służyć do przechowywania żywności,
- powinna być wyraźnie oznaczona,
- musi zapewniać kontrolę temperatury.
Obowiązek kontroli temperatury
Lodówka na odpady medyczne musi posiadać sprawny termometr.
W praktyce oznacza to, że:
- temperatura powinna być możliwa do odczytania w każdym momencie,
- zalecane jest prowadzenie rejestru temperatury,
- brak kontroli temperatury może zostać zakwestionowany podczas kontroli.
Najczęstsze błędy przy stosowaniu lodówek
W praktyce kontrolnej najczęściej spotykane są:
- brak oznakowania urządzenia,
- brak termometru,
- brak zabezpieczenia przed dostępem osób postronnych,
- przekroczenie dopuszczalnego czasu magazynowania,
- traktowanie lodówki jako sposobu na nieograniczone wydłużenie przechowywania.
Lodówka nie znosi obowiązujących limitów czasowych – jedynie pozwala stosować dłuższe okresy tam, gdzie przepisy to dopuszczają.
Czy lodówka jest obowiązkowa?
Nie zawsze. Lodówka jest konieczna, jeżeli:
- odbiór odpadów nie odbywa się co 72 godziny,
- podmiot chce korzystać z 30-dniowego okresu magazynowania przy temperaturze do 10°C,
- charakter odpadów wymaga obniżonej temperatury.
W małych gabinetach z częstym odbiorem odpadów urządzenie chłodnicze nie zawsze jest wymagane.
Podsumowanie
Temperatura w lodówce na odpady medyczne powinna wynosić:
- do 10°C – dla określonych kodów odpadów,
- do 18°C – maksymalnie 72 godziny dla wybranych grup.
Wysoce zakaźne odpady przechowujemy maksymalnie 24 godziny niezależnie od chłodzenia.
Lodówka na odpady medyczne musi:
- spełniać wymagania techniczne,
- być zabezpieczona,
- umożliwiać kontrolę temperatury,
- służyć wyłącznie do magazynowania odpadów.