Lodówka na odpady medyczne – wymagania i temperatura przechowywania

Placówki medyczne, gabinety weterynaryjne, salony beauty wykonujące zabiegi inwazyjne oraz inne podmioty wytwarzające odpady medyczne bardzo często korzystają z urządzeń chłodniczych. Powód jest prosty – obniżenie temperatury wydłuża dopuszczalny czas magazynowania odpadów.

Jednak lodówka na odpady medyczne musi spełniać określone wymagania prawne. Nie każda chłodziarka nadaje się do tego celu.

Temperatura w lodówce na odpady medyczne

Kluczowe znaczenie ma kod odpadu. Zgodnie z obowiązującymi przepisami:

1. Odpady o kodach 18 01 02* i 18 02 02*

Wstępne magazynowanie odbywa się wyłącznie w temperaturze do 10°C, a czas przechowywania nie może przekroczyć 72 godzin. Są to m.in. części ciała, organy oraz zakaźne odpady weterynaryjne.

2. Odpady o kodach 18 01 03*, 18 01 06*, 18 01 08*, 18 01 10*, 18 02 05*, 18 02 07*, 18 01 82*

Magazynowanie odbywa się w temperaturze:

• do 18°C – maksymalnie 72 godziny
• do 10°C – maksymalnie 30 dni

To właśnie w tej grupie lodówka daje realną korzyść organizacyjną, ponieważ pozwala wydłużyć okres przechowywania do 30 dni.

3. Odpady inne niż niebezpieczne (kody z grupy 18 bez gwiazdki)

Mogą być magazynowane do 30 dni, o ile pozwalają na to ich właściwości.

4. Wysoce zakaźne odpady medyczne

W przypadku odpadów zawierających czynniki chorobotwórcze kategorii A (ADR) czas przechowywania w miejscu powstawania nie może przekroczyć 24 godzin. Tu lodówka nie wydłuża okresu magazynowania ponad ten limit.

Lodówka na odpady medyczne – wymagania techniczne

Przepisy rozróżniają dwa typy urządzeń:

Stacjonarne urządzenie chłodnicze

Musi:

• być zabezpieczone przed dostępem osób nieupoważnionych,
• mieć powierzchnie gładkie, łatwo zmywalne i umożliwiające dezynfekcję,
• być zabezpieczone przed dostępem owadów i gryzoni,
• posiadać termometr do pomiaru temperatury,
• umożliwiać szczelne zamknięcie,
• posiadać przedsionek przed wejściem,
• umożliwiać otwarcie drzwi od wewnątrz.

To rozwiązanie stosowane głównie w większych podmiotach leczniczych.

Przenośne urządzenie chłodnicze

Musi:

• mieć wnętrze wykonane z materiałów gładkich i zmywalnych,
• być zabezpieczone przed dostępem osób nieupoważnionych,
• być wyposażone w termometr,
• zapewniać szczelność i brak wycieków.

To rozwiązanie często stosowane w mniejszych gabinetach.

Czy można używać zwykłej lodówki?

To jedno z najczęstszych pytań. Zwykła lodówka gastronomiczna lub domowa nie zawsze spełnia wymagania, szczególnie w zakresie:

• zabezpieczenia przed dostępem osób trzecich,
• odporności materiałów na dezynfekcję,
• organizacji przestrzeni magazynowej.

Dodatkowo lodówka:

• nie może służyć do przechowywania żywności,
• powinna być wyraźnie oznaczona,
• musi zapewniać kontrolę temperatury.

Obowiązek kontroli temperatury

Lodówka na odpady medyczne musi posiadać sprawny termometr.

W praktyce oznacza to, że:

• temperatura powinna być możliwa do odczytania w każdym momencie,
• zalecane jest prowadzenie rejestru temperatury,
• brak kontroli temperatury może zostać zakwestionowany podczas kontroli.

Najczęstsze błędy przy stosowaniu lodówek

W praktyce kontrolnej najczęściej spotykane są:

• brak oznakowania urządzenia,
• brak termometru,
• brak zabezpieczenia przed dostępem osób postronnych,
• przekroczenie dopuszczalnego czasu magazynowania,
• traktowanie lodówki jako sposobu na nieograniczone wydłużenie przechowywania.

Lodówka nie znosi obowiązujących limitów czasowych – jedynie pozwala stosować dłuższe okresy tam, gdzie przepisy to dopuszczają.

Czy lodówka jest obowiązkowa?

Nie zawsze. Lodówka jest konieczna, jeżeli:

• odbiór odpadów nie odbywa się co 72 godziny,
• podmiot chce korzystać z 30-dniowego okresu magazynowania przy temperaturze do 10°C,
• charakter odpadów wymaga obniżonej temperatury.

W małych gabinetach z częstym odbiorem odpadów urządzenie chłodnicze nie zawsze jest wymagane.

Podsumowanie

Temperatura w lodówce na odpady medyczne powinna wynosić:

• do 10°C – dla określonych kodów odpadów,
• do 18°C – maksymalnie 72 godziny dla wybranych grup.

Wysoce zakaźne odpady przechowujemy maksymalnie 24 godziny niezależnie od chłodzenia.

Lodówka na odpady medyczne musi:

• spełniać wymagania techniczne,
• być zabezpieczona,
• umożliwiać kontrolę temperatury,
• służyć wyłącznie do magazynowania odpadów.