Komunikat ADR – Obowiązki

Ostatnio gorącym tematem wśród Wytwórców Odpadów Medycznych (dalej: WOM) jest kwestia dotycząca obowiązywania przepisów ADR. Na stronach internetowych, forach oraz w artykułach prasowych pojawiają się sprzeczne informacje, które mogą przyprawić o zawrót głowy, nie dając jednoznacznej odpowiedzi na pytanie czy przepisy ADR obowiązują WOM, czy jednak nie!

W tym artykule postaramy się w przystępny sposób odpowiedzieć na pytania, które powstają wokół odpadów medycznych i obowiązków ADR, tj.:

• czym jest umowa ADR,
• czy WOM podlegają zapisom umowy ADR,
• jakie są obowiązki WOM oraz jakie sankcje grożą za brak realizacji obowiązków ADR.

Przedstawimy kwestie sporną, dot. zwolnienia wytwórców odpadów z części obowiązków ADR z uwzględnieniem dwóch stanowisk, Ministerstwa Infrastruktury oraz Specjalistów ds. ADR. Zaproponujemy rozwiązania, które umożliwią realizację obowiązków ADR.

Czym jest umowa ADR

Umowa międzynarodowa dotycząca przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzona w Genewie 30 września 1957 r. została ratyfikowana przez Polskę w 1975 r. – jest to obszerny akt prawny, zawierający przepisy regulujące w szerokim zakresie warunki przewozu poszczególnych towarów niebezpiecznych w transporcie drogowym.

Przewóz zgodnie z zapisami ADR w definicji przewozu, zawarte jest, m.in. pakowanie, załadunek, napełnianie oraz nadawanie (przekazywanie), wobec czego WOM pełni rolę nadawcy w łańcuchu przewozu towarów niebezpiecznych. Znajduje to potwierdzenie, np. w karcie przekazania odpadów generowanej w systemie BDO, w której WOM występują w roli przekazującego odpady, co jest tożsame z nadającym towary niebezpieczne.

Towary niebezpieczne zgodnie z zapisami ADR zakaźne odpady medyczne, np. odpady o kodzie 18 01 03, są towarem niebezpiecznym, który może być sklasyfikowany m.in. do klasy 6.2, numer UN 3291, nazwa ODPAD KLINICZNY NIEOKREŚLONY, I.N.O.

Czy WOM podlegają zapisom umowy ADR

Wyżej wymienione argumenty potwierdzają, że wytwórca zakaźnych opadów medycznych podlega przepisom ADR i występuje w charakterze nadawcy towarów niebezpiecznych, wobec czego spoczywają na nim, m.in. następujące obowiązki:

1. Ustanowienie w przedsiębiorstwie dyplomowanego Doradcy ds. Bezpieczeństwa ADR, odpowiedzialnego za wspieranie działań zapobiegających zagrożeniom dla osób, mienia i środowiska (obowiązek jest obligatoryjny od dnia 31.12.2022 r.), za brak wyznaczenia doradcy ADR grozi kara 5000 zł;
2. Przygotowanie i złożenie rocznego sprawozdania z działalności w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych oraz czynności z nim związanych, za poprzedni rok do dnia 28 lutego, do właściwego wojewódzkiego inspektoratu transportu drogowego, za brak złożenia lub nieterminowe złożenie sprawozdania grozi kara do 5000 zł;
3. Przeszkolenie pracowników odpowiedzialnych za klasyfikację, oznaczenie, pakowanie, wystawienie dokumentów przewozowych oraz nadanie towarów niebezpiecznych, za brak przeszkolenia pracowników grozi kara 2000 zł.

Dochodzimy tutaj do momentu spornego, który dotyczy możliwości zastosowania zwolnienia nadawców towarów niebezpiecznych z obowiązku wyznaczenia doradcy ADR, skutkującego również zwolnieniem z obowiązku przygotowania i złożenia rocznego sprawozdania wymienionego w punkcie 2, w przypadku jednorazowego przewozu do 333 kg towarów niebezpiecznych sklasyfikowanych pod numerem UN 3291 (zakaźne odpady medyczne, np. 18 01 03).

Stanowisko Ministerstwa Infrastruktury

„Umowa ADR przewiduje szereg odstępstw od ogólnych zasad, także od ww. przepisu 1.8.3.1. Dla przykładu gabinet stomatologiczny, weterynaryjny, kosmetyczny, który nadaje – zleca przewóz towarów niebezpiecznych, np. odpad o kodzie 18 01 03, jeżeli nie przekroczy wartości określonych w przepisie 1.1.3.6.2 ADR (w przypadku UN 3291 jest to 333 kg/l na jednostkę transportową, tj. na pojazd) nie ma obowiązku wyznaczenia doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych (na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych; Dz. U. z 2022 r. poz. 2147; w zw. z przepisem  1.1.3.6.2 i 1.8.3.2 lit. a Umowy ADR). Ogłoszenie z dnia 28.03.2023 r., istotny jest fakt, że ww. stanowisko nie ma charakteru wiążącego, jest tylko interpretacją, która nie uwzględnia wszystkich aspektów dot. transportu odpadów zakaźnych.

Link do ogłoszenia Ministerstwa Infrastruktury:
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/informacja-ws-doradcy-do-spraw-bezpieczenstwa-przewozu-towarow-niebezpiecznych—materialy-zakazne

Stanowisko Specjalistów ds. ADR

Zwolnienie z obowiązku ustanowienia w przedsiębiorstwie Doradcy ds. bezpieczeństwa ADR w przypadku jednorazowego przewozu do 333 kg towarów niebezpiecznych
sklasyfikowanych pod numerem UN 3291 (zakaźne odpady medyczne), ma zastosowanie wyłącznie dla przewozu towarów niebezpiecznych realizowanych w „sztukach przesyłki”, dla przewozu towarów niebezpiecznych realizowanego „luzem”, rozumianego jako przewóz w niecertyfikowanych (certyfikat ADR) workach i pojemnikach, nie można zastosować ww. zwolnienia. Próba dostosowania przewozu zakaźnych odpadów medycznych „w sztukach przesyłki” wiązałaby się, m.in. z zastosowaniem kosztownych trudno dostępnych certyfikowanych pojemników, spełniających wymagania instrukcji pakowania P621 wraz z oznakowaniem zgodnym z przepisami każdej sztuki przesyłki ADR.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2147.);
Umowa dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (Dz.U. 2021, poz.874)

Jak TPO wspiera swoich klientów w zakresie ADR?

Zespół TPO przygotowuje dla Państwa wygodne rozwiązania problemów dot. ADR w zależności od pojawienia się wiążących regulacji prawnych, zmieniających zakres obowiązków nadawców towarów niebezpiecznych (wytwórców zakaźnych odpadów medycznych, np. – 18 01 03).
W przypadku podtrzymania ww. obowiązków umożliwimy wsparcie Doradcy ds. ADR, który przygotuje Państwa placówki pod względem realizacji obowiązków ADR. Natomiast w przypadku pojawienia się wiążących zwolnień wyznaczenia Doradcy ds. ADR dla nadawców medycznych odpadów zakaźnych, zaproponujemy zestawy instrukcji oraz szkoleń stanowiskowych dla pracowników odpowiedzialnych za nadawanie towarów niebezpiecznych z zakresu wymagań ADR.

TPO zapewnia kompleksową obsługę w zakresie:

• prawidłowej klasyfikacji odpadów,
• bezpiecznego transportu zgodnego z ADR (jeśli wymagany),
• kompletnej dokumentacji,
• wsparcia w obowiązkach BDO,
• doradztwa w zakresie obowiązków nadawcy.

Dzięki temu placówki medyczne i usługowe mogą mieć pewność, że odpady są odbierane i transportowane zgodnie z aktualnymi przepisami, bez ryzyka błędnej interpretacji prawa.

Aktualizacja artykułu grudzień 2025. 

Przepisy ADR mają zastosowanie tylko do określonych odpadów medycznych, które spełniają kryteria towarów niebezpiecznych. Kluczowe znaczenie ma prawidłowa klasyfikacja odpadu oraz dostosowanie procedur do faktycznego zakresu obowiązków.

Jeśli masz wątpliwości, czy Twoje odpady podlegają ADR – warto skorzystać z profesjonalnego wsparcia.

Skontaktuj się z TPO, a pomożemy Ci bezpiecznie i zgodnie z przepisami zorganizować odbiór oraz transport odpadów medycznych.