Najczęstsze błędy przy segregacji i przygotowaniu odpadów medycznych do odbioru

Prawidłowa segregacja odpadów medycznych nie kończy się na wrzuceniu ich do czerwonego lub żółtego worka. Znaczenie ma również rodzaj opakowania, stopień jego wypełnienia, sposób zamknięcia, oznakowanie oraz przygotowanie dokumentacji potrzebnej do przekazania odpadów.

Błędy popełnione na którymkolwiek z tych etapów mogą powodować problemy podczas odbioru, a w niektórych sytuacjach nawet uniemożliwić bezpieczne przejęcie odpadów przez kierowcę.

Jakich nieprawidłowości należy szczególnie unikać?

1. Niewłaściwy kolor worka lub pojemnika

Kolor opakowania na odpady medyczne nie jest dowolny. Zależy od rodzaju i kodu odpadu.

Kolor czerwony przeznaczony jest dla zakaźnych odpadów medycznych, m.in. o kodach:

• 18 01 02*,
• 18 01 03*,
• 18 01 80*,
• 18 01 82*.

Kolor żółty stosuje się dla niebezpiecznych odpadów medycznych innych niż zakaźne, m.in.:

• 18 01 06*,
• 18 01 08*,
• 18 01 10*.

Natomiast odpady medyczne inne niż niebezpieczne zbiera się w opakowaniach w kolorze innym niż czerwony i żółty.

Dobór koloru powinien więc wynikać z prawidłowo przypisanego kodu odpadu. Sam fakt, że coś jest odpadem medycznym, nie oznacza automatycznie, że powinno trafić do czerwonego worka.

2. Wrzucanie igieł i innych ostrych odpadów do worka

To jeden z błędów, który stwarza bezpośrednie zagrożenie dla osób mających kontakt z odpadami.

Odpady medyczne o ostrych końcach i krawędziach należy zbierać do jednorazowych sztywnych pojemników, które są:

• odporne na wilgoć,
• mechanicznie odporne na przekłucie,
• odporne na przecięcie.

Dotyczy to m.in. igieł oraz innych ostrych elementów, które mogłyby przebić worek.

Umieszczenie takich odpadów bezpośrednio w worku może doprowadzić do zakłucia podczas przenoszenia, ważenia lub transportu. Z tego powodu stwierdzenie niewłaściwego opakowania ostrych odpadów może być podstawą do odmowy ich odbioru do czasu prawidłowego przepakowania.

3. Przepełnianie worków i pojemników

Więcej odpadów w jednym pojemniku nie oznacza oszczędności. Worki i pojemniki przeznaczone na odpady medyczne można wypełniać maksymalnie do 2/3 ich objętości. Pozostawienie wolnego miejsca pozwala na ich prawidłowe i bezpieczne zamknięcie. Przepełniony worek łatwiej ulega rozerwaniu, a w przypadku pojemnika może pojawić się problem z jego szczelnym zamknięciem.

W praktyce zwiększa to ryzyko kontaktu pracownika, kierowcy lub innej osoby z zawartością opakowania.

4. Nieszczelne albo uszkodzone opakowanie

Worek lub pojemnik przygotowany do odbioru powinien być:

• szczelny,
• nieuszkodzony,
• prawidłowo zamknięty,
• bez zanieczyszczeń pozostałościami odpadu na powierzchni zewnętrznej.

Niedopuszczalne są wycieki czy możliwość wydostania się zawartości podczas przenoszenia. Jeżeli worek lub pojemnik ulegnie uszkodzeniu, należy umieścić go w całości w większym, nieuszkodzonym opakowaniu, które spełnia wymagania właściwe dla danego rodzaju odpadu.

Nie należy przesypywać ani ręcznie przekładać zawartości uszkodzonego worka.

5. Ponowne otwieranie zamkniętego pojemnika lub worka

Po zamknięciu opakowania z odpadami medycznymi nie powinno się go ponownie otwierać. Niedopuszczalne jest więc otwarcie pełnego worka tylko po to, aby dołożyć jeszcze kilka odpadów, poprawić jego zawartość lub przenieść część materiałów do innego pojemnika.

Zasada ta ogranicza ryzyko kontaktu z materiałem zakaźnym oraz przypadkowego rozsypania lub rozlania zawartości.

6. Brak etykiety na odpadach medycznych

Prawidłowe opakowanie to tylko część przygotowania odpadów. Pojemnik lub worek powinien posiadać widoczne oznakowanie identyfikujące jego zawartość.

Etykieta odpadów medycznych powinna zawierać:

• kod odpadu,
• nazwę wytwórcy,
• numer REGON,
• numer księgi rejestrowej RPWDL wraz z organem rejestrowym, jeśli dotyczy,
• datę i godzinę rozpoczęcia użytkowania,
• datę i godzinę zamknięcia.

Etykieta pozwala jednoznacznie określić, z jakim odpadem mamy do czynienia i skąd pochodzi.

7. Błędy na etykiecie

Problemem może być nie tylko brak etykiety, ale również jej nieprawidłowe wypełnienie. Szczególnie warto sprawdzić:

• czy wpisano właściwy kod odpadu,
• czy dane wytwórcy są aktualne,
• czy podano wymagane daty i godziny,
• czy oznakowanie jest czytelne.

Kierowcy realizujący odbiór dla TPO sprawdzają poprawność etykietowania odpadów podczas ich odbioru.

Dobrą praktyką jest więc kontrola etykiety jeszcze przed przyjazdem transportu. Pozwala to uniknąć konieczności wyjaśniania i poprawiania danych w momencie odbioru.

8. Nieprawidłowe magazynowanie przed odbiorem

Nawet prawidłowo zapakowany odpad może zostać niewłaściwie przygotowany, jeżeli przekroczony zostanie dopuszczalny czas lub temperatura jego magazynowania. Wymagania zależą od kodu odpadu. Przykładowo odpady medyczne o kodzie 18 01 03* mogą być wstępnie magazynowane:

• w temperaturze od 10°C do 18°C tak długo, jak pozwalają na to ich właściwości, jednak maksymalnie przez 72 godziny,
• w temperaturze do 10°C maksymalnie przez 30 dni.

Z kolei odpady o kodzie 18 01 02* mogą być magazynowane wyłącznie w temperaturze do 10°C i nie dłużej niż przez 72 godziny.

Dlatego harmonogram odbioru powinien być dopasowany do rodzaju wytwarzanych odpadów i warunków ich magazynowania.

9. Nieprawidłowa klasyfikacja odpadu

Nie zawsze najbardziej oczywisty kod jest właściwy. Dobrym przykładem są materiały takie jak opatrunki, podkłady czy odzież jednorazowa. W zależności od ich właściwości mogą być klasyfikowane inaczej.

Kod 18 01 03* dotyczy odpadów zakaźnych zawierających czynniki chorobotwórcze spełniające kryteria określone dla tego kodu. Z kolei 18 01 04 obejmuje m.in. opatrunki, pościel, ubrania jednorazowe czy pieluchy inne niż wymienione w 18 01 03*.

Nie należy więc przypisywać kodu wyłącznie na podstawie wyglądu przedmiotu. Znaczenie ma jego pochodzenie i rzeczywiste właściwości.

10. Brak przygotowanej Karty Przekazania Odpadów

Przygotowanie odpadów do odbioru obejmuje również dokumentację. Jeżeli dany podmiot podlega obowiązkowi ewidencji w BDO, przed rozpoczęciem transportu powinna zostać przygotowana odpowiednia Karta Przekazania Odpadów (KPO).

W przypadku klientów TPO, których obsługa BDO nie odbywa się poprzez API, kierowca weryfikuje kartę podczas odbioru. Brak wygenerowanej KPO może uniemożliwić podjęcie odpadów.

Dlatego dokumentacji nie warto zostawiać na ostatnią chwilę.

Co sprawdzić przed przyjazdem kierowcy?

Krótka kontrola przed odbiorem pozwala uniknąć większości problemów.

Sprawdź, czy:

1. odpady mają właściwie przypisany kod,
2. zastosowano odpowiedni kolor worka lub pojemnika,
3. ostre odpady znajdują się w sztywnym pojemniku,
4. opakowania nie są wypełnione powyżej 2/3 objętości,
5. worki i pojemniki są szczelnie zamknięte i nieuszkodzone,
6. na opakowaniach znajdują się prawidłowo wypełnione etykiety,
7. nie przekroczono dopuszczalnego czasu i temperatury magazynowania,
8. przygotowano wymaganą dokumentację w BDO.

Prawidłowe przygotowanie odpadów chroni również pracowników

Wymagania dotyczące segregacji i pakowania nie są jedynie formalnością. Sztywny pojemnik na igły chroni przed zakłuciem. Limit 2/3 objętości pozwala bezpiecznie zamknąć opakowanie. Szczelny worek ogranicza możliwość wycieku, a prawidłowa etykieta pozwala osobom uczestniczącym w odbiorze i transporcie wiedzieć, z jakim rodzajem odpadu mają do czynienia.

Każdy z tych elementów zmniejsza ryzyko podczas magazynowania, odbioru i dalszego transportu odpadów.

Odbiór odpadów medycznych z TPO

Prawidłowa segregacja i przygotowanie odpadów po stronie wytwórcy to pierwszy etap bezpiecznego gospodarowania odpadami medycznymi.

TPO realizuje odbiór i transport odpadów medycznych oraz wspiera klientów w prawidłowej organizacji gospodarki odpadami.

Wytwarzasz odpady medyczne i szukasz firmy, która zajmie się ich regularnym odbiorem? Skontaktuj się z TPO i zapytaj o warunki współpracy.